ഒരു പങ്കാളിത്തത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭാര്യ ഭർതൃ ബന്ധത്തിൽ “എന്റെ ഭർത്താവ് സർവസമ്മതനാണ്, അദ്ദേഹം ഒന്നിനും കുറവ് വരുത്താറില്ല” എന്ന് അഭിമാനത്തോടെ പറയുന്നത് പലപ്പോഴും കേൾക്കാറില്ലേ? ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ അത് വലിയ സ്നേഹവും ബഹുമാനവും ആയി തോന്നാമെങ്കിലും, ഇതിന് പിന്നിൽ അദൃശ്യമായൊരു അധികാരശ്രേണി (Invisible Hierarchy) രൂപപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. ‘അദ്ദേഹം’ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുന്ന ഭരണാധികാരിയും, സ്ത്രീ അതനുസരിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥയായ പ്രജയുമായി മാറുന്നതോടെ കുടുംബത്തിലെ ജനാധിപത്യം അവസാനിക്കുകയാണ്.
കുടുംബം എന്നത് വെറും സ്നേഹത്തിന്റെ ഇടം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് അതൊരു രാഷ്ട്രീയ ഇടം കൂടിയാണെന്ന് ഫെമിനിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തങ്ങൾ അടിവരയിടുന്നു. രണ്ടാം തരംഗ ഫെമിനിസത്തിന്റെ പ്രധാന മുദ്രാവാക്യമായ ‘The Personal is Political’ (വ്യക്തിപരം രാഷ്ട്രീയമാണ്) എന്ന ആശയം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് വീടിനുള്ളിലെ ഇത്തരം സൂക്ഷ്മമായ അധികാര വികേന്ദ്രീകരണങ്ങളെയാണ്.
പ്രശസ്ത ഫെമിനിസ്റ്റ് ചിന്തകയായ സിമോൺ ഡി ബുവേ (Simone de Beauvoir) തന്റെ ‘ദ സെക്കൻഡ് സെക്സ്‘ (The Second Sex) എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, “സ്ത്രീ എപ്പോഴും പുരുഷന്റെ അടിമയല്ലെങ്കിൽ പോലും അവനെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്നവളാണ്; ഇരുലിംഗങ്ങളും ഒരിക്കലും ഈ ലോകം തുല്യതയോടെ പങ്കിട്ടിട്ടില്ല.” ഭർത്താവിനെ വിമർശനത്തിന് അതീതനായി കാണുമ്പോൾ സ്ത്രീക്ക് ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
ആണിന്റെ ധർമ്മസങ്കടം
ഭർത്താവിനെ ഒരു ബിംബം പോലെ കാണുന്നത് സ്ത്രീകളെ മാത്രമല്ല, പുരുഷന്മാരെയും കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്നുണ്ട്. “ഞാനെന്റെ ഭാര്യയുടെ കണ്ണിൽ എപ്പോഴും മിടുക്കനായിരിക്കണം, ഒന്നിനും തളരരുത്” എന്ന ചിന്ത പുരുഷനിൽ വലിയ ബാധ്യതയുണ്ടാക്കും. തന്റെ സങ്കടങ്ങളോ പരാജയങ്ങളോ പങ്കാളിയോട് തുറന്നുപറയാൻ അവൻ മടിക്കുന്നു. ഇത് ദാമ്പത്യത്തിലെ സുതാര്യത ഇല്ലാതാക്കുകയും രണ്ടുപേരെയും വൈകാരികമായി അകറ്റുകയും ചെയ്യും (Emotional Isolation).
ഫെമിനിസ്റ്റ് ചിന്തകളിൽ ഇതിനെ ‘ടോക്സിക് മാസ്കുലിനിറ്റി’ (Toxic Masculinity) അഥവാ പുരുഷത്വത്തിന്റെ കെട്ടുപാടുകൾ എന്ന് വിളിക്കാം. അമേരിക്കൻ ഫെമിനിസ്റ്റ് എഴുത്തുകാരിയായ ബെൽ ഹുക്സ് നിരീക്ഷിച്ചതുപോലെ,
“Patriarchy demands of males that they engage in acts of psychic self-mutilation, that they kill off the emotional parts of themselves.” (പിതൃമേധാവിത്വം പുരുഷന്മാരോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് അവരുടെ ഉള്ളിലെ വൈകാരികതയെ കൊന്നുകളഞ്ഞുകൊണ്ട് സ്വന്തം മനസ്സിനെ മുറിവേൽപ്പിക്കാനാണ്)
അതുകൊണ്ട് ആണുങ്ങളെ ബഹുമാനിച്ച് ‘ദൈവതുല്യരാക്കാതിരിക്കുന്നത്’ അവർക്ക് സാധാരണ മനുഷ്യരായി ജീവിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകൽ കൂടിയാണ്.
ഗ്യാസ് ലൈറ്റിങ്ങിനു ‘വെളിച്ചം’ ഇല്ല
പങ്കാളി വിമർശനത്തിന് അതീതനാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക്, പങ്കാളിയിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും മോശമായ അനുഭവം ഉണ്ടായാൽ പോലും അത് തിരിച്ചറിയാൻ പറ്റില്ല. ‘അദ്ദേഹം തെറ്റ് ചെയ്യില്ലല്ലോ, തെറ്റ് എന്റെ ഭാഗത്തായിരിക്കും’ എന്ന് സ്വയം കുറ്റപ്പെടുത്താൻ ഇത് കാരണമാകും. ഇതിനെയാണ് മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ‘ഗ്യാസ് ലൈറ്റിങ്’ (Gaslighting) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. സ്വന്തം ആത്മവിശ്വാസം തകർക്കുന്ന ഇത്തരം സിറ്റുവേഷനുകളിൽ നിന്ന് സ്ത്രീകൾ എത്രയും പെട്ടെന്ന് പുറത്തുകടക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഫെമിനിസ്റ്റ് എഴുത്തുകാരിയായ മേരി വോൾസ്റ്റൺക്രാഫ്റ്റ് (Mary Wollstonecraft) പറഞ്ഞതുപോലെ, “സ്ത്രീകൾക്ക് പുരുഷന്മാരുടെ മേൽ അധികാരം ഉണ്ടാകണമെന്നല്ല ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; മറിച്ച് അവർക്ക് അവരുടെ മേൽ തന്നെ അധികാരം ഉണ്ടാകണമെന്നാണ്.” തന്റെ ചിന്തകളും അനുഭവങ്ങളും ശരിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസമാണ് സ്ത്രീക്ക് ആദ്യം വേണ്ടത്.
വീടുകളിലെ അധികാരക്കളി
വീടുകളിൽ നടക്കുന്ന ഈ അധികാരക്കളി അടുത്ത തലമുറയെയും (Impact on the next generation) ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഭർത്താവിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാതെ അനുസരിക്കുന്നതാണ് നല്ല ഭാര്യയുടെ ലക്ഷണം എന്ന് പെൺകുട്ടികളും, തങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്താലും ശരിയാണെന്ന അഹങ്കാരത്തോടെ ആൺകുട്ടികളും വളരാൻ ഇത് കാരണമാകും.
കവയിത്രിയായ ഓഡ്രേ ലോർഡ് (Audre Lorde) പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, “യജമാനന്റെ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് യജമാനന്റെ വീട് തകർക്കാൻ കഴിയില്ല.” വീടിനകത്തെ പിതൃമേധാവിത്വ ശീലങ്ങൾ മാറ്റാതെ സമൂഹത്തിൽ മാറ്റം അസാധ്യമാണ്. ജെൻഡർ ഇക്വാളിറ്റി വീട്ടിൽ നിന്നാണ് തുടങ്ങേണ്ടത്. അച്ഛനും തെറ്റുകൾ പറ്റുന്ന ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യനാണെന്ന് കുട്ടികൾ തിരിച്ചറിയുന്നത് അവരെ നല്ല മനുഷ്യരായി വളരാൻ സഹായിക്കും.
ദാമ്പത്യം ഭക്തിയല്ല
വിവാഹം എന്നത് രണ്ടുപേർ തമ്മിലുള്ള തുല്യമായ പങ്കാളിത്തമാണ്. അവിടെ അന്ധമായ ഭക്തിക്ക് സ്ഥാനമില്ല. ലിബറൽ ഫെമിനിസ്റ്റ് ചിന്തകനായ ജോൺ സ്റ്റുവർട്ട് മിൽ (John Stuart Mill) എഴുതിയത്,
“Marriage is the only actual bondage known to our law. There remain no legal slaves, save the mistress of every house”, എന്നാണ്. (നമ്മുടെ നിയമ വ്യവസ്ഥയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു അടിമത്തം വിവാഹമാണ്. ഓരോ വീട്ടിലെയും വീട്ടമ്മയൊഴികെ നിയമപരമായ അടിമകൾ മറ്റാരുമില്ല.)
ഈ അവസ്ഥ മാറണമെങ്കിൽ പരസ്പര ബഹുമാനത്തോടൊപ്പം സ്നേഹപൂർവമായ വിമർശനങ്ങളും (Constructive Criticism) ദാമ്പത്യത്തിൽ ഉണ്ടാകണം. ഒരാളെ വിമർശിക്കുന്നത് അവരോടുള്ള സ്നേഹക്കുറവല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ വളർച്ചയിലുള്ള താൽപര്യമാണ്.
പരസ്പരം ദൈവം എന്നപ്പോലുള്ള സങ്കൽപ്പത്തിൽ കെട്ടിയിടാതെ, കുറവുകളുള്ള സാധാരണ മനുഷ്യരായി കണ്ട് സ്നേഹിക്കാനും തിരുത്താനും കഴിയുന്ന ഒരു ‘ജനാധിപത്യ കുടുംബം’ (Democratic Family) കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്നതാണ് ആരോഗ്യകരമായ സാമൂഹ്യജീവിതത്തിനു നല്ലത്.
